Os homes xustos

Cheikh Fayé

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on google
Google+
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on telegram
Telegram
Share on email
Email
Share on facebook
Share on twitter
Share on google
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

Uns anos antes do Congreso de Berlín de 1884 no que as potencias europeas repartiríanse as partes coñecidas de África, exploradores e buscadores de fortuna ao servizo dos reis como Leopoldo II e outros gobernantes levaban tempo traballando para ampliar as posesións europeas no continente.

No ano 1884, o chanceler Von Bismarck reuniu a belgas, franceses, británicos, portugueses e outras potencias menores en Berlín para dividir África sen ter que recorrer aos servizos de aventureiros que non sempre cumprían os acordos con quen os contrataba e acaban complicando os negocios.

O chanceler e as elites europeas querían organizar o comercio e a navegación en lugares estratéxicos como o val do río Congo, poñer fin ás disputas territoriais, ter paz entre eles, liberalizar os negocios e explorar e explotar o continente.

África estivo durante décadas baixo a colonización europea. Os soldados africanos contribuíran á liberación de Francia, que lles dixera que estaban pelexando pola liberdade. Eles querían a liberdade para os seus países. Despois da II Guerra Mundial, as colonias que participaran da vitoria dos aliados empezaron a reclamar a súa independencia. Nalgunha das colonias comezaron guerras de liberación (en Alxeria e en Guinea Bissau). Antes de 1960 chegaron as primeiras independencias. Pero a independencia política non significou independencia total. África, a maioría dos países, seguiron baixo a dominación das metrópoles. Algúns, como Thomas Sankara, rexeitárono.

Os soldados africanos contribuíran á liberación de Francia, que lles dixera que estaban pelexando pola liberdade. Eles querían a liberdade para os seus países. Despois da II Guerra Mundial, as colonias que participaran da vitoria dos aliados empezaron a reclamar a súa independencia.

A historia de África contada polos libros escritos por brancos europeos non é a mesma historia que contan os negros. É difícil relatar a historia desde calquera subxectividade; de aí as preguntas: Que é a historia? É unha disciplina científica? Eu adoito a mirar a historia desde o punto de vista dos leóns e non desde o dos cazadores, como dicía Chinua Achebe.

Un gran león

Thomas Sankara é o primeiro dos meus heroes. Chegou a ser presidente de Burkina Faso entre 1983 e 1987, a patria dos homes íntegros. Sankara formou parte dos militares que cambiaron o nome do país en 1984. Quixeron deixar claro que ían rematar para sempre coa corrupción no goberno.

Sankara era un militar e un político, procedía dunha familia pobre e seu pai quixo que fora relixioso. Tiña 34 anos cando chegou a presidente. Era un revolucionario. Quixo facer do seu país un país exemplar. En todo.

Fixo moito en pouco tempo, quizais porque sabía que a súa morte estaba próxima. Burkina Faso foi o primeiro país africano independente con varias mulleres no goberno, un goberno que foi o primeiro en prohibir a ablación. Tamén, desde o principio, Sankara tratou de impulsar a educación e a produción agraria como dous piares da soberanía. Soberanía cultural e soberanía alimentaria. Durante os pouco máis de tres anos que durou o goberno, duplicou a taxa de alfabetización, chegando a alfabetizar a case un terzo da poboación. E desenvolveu programas no campo para mellorar a produción de cereais e o aproveitamento do algodón, tamén coa intención de conseguir a soberanía no vestir e dispoñer de recursos para a exportación.

Durante os pouco máis de tres anos que durou o goberno, duplicou a taxa de alfabetización, chegando a alfabetizar a case un terzo da poboación. E desenvolveu programas no campo para mellorar a produción de cereais e o aproveitamento do algodón.

Foi un home exemplar nun goberno que foi exemplar nas pequenas cousas. Nun país pobre, os homes xustos prescindiron dos automóbiles de luxo e a Sankara, o presidente, a xente habituouse a velo nun Renault 5, un vehículo modesto. Sankara era un marxista e un panafricanista, que procurou alianzas na rexión con dirixentes como Muamar El Gadafi e o ganés Jerry Rawlings.

Sankara foi un digno fillo de África, que quixo a independencia para os africanos. Pero Francia e os seus aliados decidiron acabar con el. Sankara nunca abandonou a Blaise Compaore, un compañeiro. Sankara e Compaore coñecéranse en Marrocos. El foi quen o quitou de en medio. Non houbo un Sankara desde aquela. Haberaos no futuro? Seguramente xa naceu o próximo. Pode que nacera aquí mesmo.

A Coruña | 28 de maio.

Cheikh Fayé

Cheikh Fayé

Gade Escale (Senegal), 1962. Inmigrante. Vive na Coruña desde 2003. Comezou a escribir o blogue Senegaliza (https://senegaliza.wordpress.com/) hai tres anos, e en 2017 publicou Ser Modou Modou (AS-PG), con textos dese blogue. Mantén unha colaboración periódica en Sermos Galiza e eventuais noutros medios dixitais.

Outras opinións

Outras opinións

Deixe um comentário

Deixe um comentário