Nour e Zhour recomezan a vida en Galiza

Dúas mozas sirias que sufriron o horror da guerra contarán nesta web as súas experiencias e máis cousas. Así chegaron a Europa.

Erik Dobaño | A Coruña | 26 de marzo. “Todo o mundo dicía que había que marchar. Fomos buscar a meu tío unha noite. Discutimos. El non quería fuxir. Acabamos chorando. Esa noite caeron bombas na súa casa. O outro día estabamos todas na casa. Meu tío na primeira planta, a nai na segunda, nós arriba, na terceira… caeu outra bomba. Collemos aos fillos de meu tío e dous homes axudaron a baixalo. Fomos nove persoas nun coche. Cruzamos para o lado da cidade que controlaba o goberno. E despois marchamos a Rakka. Meu tío non quixo. En Rakka alugamos un piso. A nosa nai traballaba, Zhour completou o segundo curso, estivemos case un ano, pero entón a guerra chegou a Rakka, co Dáesh.”

A guerra comezara tempo antes de que aparecera o Dáesh. A Primavera Árabe prendera en Dier-ez-Zor, a cidade de Nour e Zhour, como na maioría das cidades do país. O goberno reprimía manifestacións multitudinarias. Unha parte do exército sublevouse. Organizáronse guerrillas. Os rebeldes terminaron por tomar Dier-ez-Zor a finais do 2012. O pai de Nour e Zhour saíu en medio dunha batalla e non regresou. Pouco despois elas fuxiron. A primeira vez…

Entre Dier-ez-Zor, no berce de varias civilizacións xunto ao Éufrates, e Melilla hai máis de 5.000 quilómetros. Nour Boukrou intentou cruzar a fronteira de Europa dúas veces o mesmo día. A primeira collérona os policías marroquís, tivérona tres horas encerrada. “Non vos queren. En Europa non vos queren, dicían”. Nour tiña 18 anos aquel luns. Levaban tres días esperando para cruzar. Ela, a irmá, o irmán maior, a nai e o irmán pequeno. 

Vestíranse con roupas marroquís, as mesmas da xente que pasaba moi cedo cada mañá a fronteira, unha porta preto do hotel onde estiveran os últimos días da viaxe xa sen nada máis que algúns cartos agochados entre as roupas. Pasaban de un en un. O irmán pequeno tamén o botaron para atrás. Un rapaz marroquí emprestoulle a chaqueta e volveu con el. “Do outro lado, o rapaz empurraba no meu irmán e dicíalle que lle tiña que pagar. A miña nai, a mesma cuadrilla de rapaces pediulle cen euros antes de entrar e trescentos do outro lado…” Nour mudou de roupas e as once da mañá volveu intentalo. Hai dous anos daquilo.

Catro anos antes, no 2012, cando empezou a guerra, Nour e Zhour, a irmá maior que daquela tiña 18 anos, decidiran abandonar Siria pero antes tiñan que convencer a seu tío, inválido a causa da polio, e a familia del para marchar todos xuntos. Nour e Zhour viran saír un día a seu pai da casa e xa non volveron saber del. “Ía buscar comida, aquela mañá había unha batalla, moitas bombas, non sabemos se morreu”. 

A Nour gústalle escribir, no diario local, El Forat, publicáranlle algunha cousa. Zhour prefire ler. “Encántame”. E indica os nomes de Mahmoud Darwish, o poeta palestino, e de Ghada al-Samman, unha escritora siria expulsada do Líbano tamén por unha guerra. A nai delas era profesora de árabe na Universidade de Dier-ez-Zor, o pai traballaba nunha inmobiliaria. O pai tiña 60 anos aquela mañá que saíu da casa desesperado por atopar auga ou algo de comida. Dier-ez-Zor está no eixo do mundo e coñece a guerra e a devastación e a riqueza e o esplendor da cultura desde hai máis de 2.300 anos entre ducias de imperios e relixións. Nour quere escribir aquí unha historia de amor por capítulos; Zhour di que ela falará da guerra.

Antes de empezar contan a súa viaxe, como fuxiron.

A principios do 2014 o Dáesh entrou na batalla por Dier-ez-Zor e no verán dese ano a cidade quedou dividida e convertida en fronte de guerra. Agora era o Dáesh contra o Exército sirio.

“Non queremos… non podemos vivir alá. Cando o Dáesh tomou a cidade todo empezou a ir mal. Hoxe o Dáesh xa non está alí, pero o país segue en guerra. A nosa familia tiña propiedades, tamén o meu tío. Nos tiñamos dúas casas, un coche. Eu [Zhour] empezara a estudar literatura inglesa, pola mañá ía a universidade e despois daba clases a nenos, había nenos que viñan a casa a fin de semana”.

“Un día pola mañá empezou un bombardeo. Caeu unha bomba na casa. Nas rúas había xente e disparos. A nosa nai recibiu un tiro no peito. Parecía que ía morrer. Mirábanos. Colleu un pano e fixo presión no peito. Pasou un rato e deixou de sangrar. Repúxose. O meu irmán pequeno tamén se mancou. Ela non quixo que a acompañara ninguén ao hospital. Levou ao neno, foron camiñando. Non nos deixou saír.”

 

“Caeu unha bomba na casa. Nas rúas había xente e disparos. A nosa nai recibiu un tiro no peito. Parecía que ía morrer. Mirábanos. Colleu un pano e fixo presión no peito. Pasou un rato e deixou de sangrar. Repúxose”

“Sería no 2015 cando regresamos a Dier-ez-Zor. Paramos noutra zona da cidade, tamén de aluguer. A miña nai volveu á universidade e Zhour ía con ela, tamén volveu traballar. Pero faltaba a luz, faltaba a auga, non había comida. Seguía a guerra. Decidimos marchar a Damasco, a capital. Pero alí tamén faltaba de todo e por riba non había traballo. Meu irmán saíu o primeiro para Alxeria. A nai xuntounos a todos e marchamos para Alxeria. Botaríamos alá outro ano. Moi difícil. Tampouco había traballo e a vida era moi cara. A nai decidiu que debíamos seguir todos xuntos”.

“Chegamos a Maghnia, preto da fronteira con Marrocos. O guía cobrou 700 euros por cada un dos cinco. Dicía ‘non queren sirios, non é legal’. Fomos camiñando, despois en coche e logo outra vez camiñando. Así, tres días. Camiñamos oito ou nove horas cada día. O home quedou coas maletas e díxonos que foramos a tal hotel xunto a fronteira de Melilla, que el nos enviaría as maletas alí. Quedouse con todo. Tiñamos cartos porque venderamos unhas terras. Pasamos tres días no hotel e o luns pola mañá entramos co resto da xente pola porta da fronteira española”.

A entrada en Europa

No 2016 a batalla por Dier-ez-Zor complícase. Entran en colisión as forzas da alianza democrática. Durante ese ano e o seguinte unha guerra cruzada entre o Dáesh, as forzas gobernamentais apoiadas por Rusia e a alianza democrática sustentada polos Estados Unidos debilita aos islamitas.

“En Melilla metéronos nun campo de refuxiados durante dúas ou tres semanas. Fixéronos entrevistas a todas. Querían saber se eramos sirias de verdade. Preguntáronos por dous nomes de hoteis da nosa cidade, polos nomes das universidades ás que fóramos. Leváronos a Málaga e despois nun autobús a Puente Genil, en Córdoba. Botamos alá tres meses. Polo menos o clima era coma o de Dier-ez-Zor. Estivemos ben, pero un día dixéronnos que toparan un sitio para nós e que nos enviaban para Coruña”.

En novembro do 2017, o goberno sirio anunciou que asumira o control de Dier-ez-Zor apenas unhas semanas despois de gañar a batalla por Rakka. Mais a guerra non rematou. Nas beiras do Éufrates os exércitos van e volven. 

“Todos os sirios queren ir a Alemaña ou a Suecia. Din que alí nos tratan ben. Pero nós estamos ben aquí. Temos protección internacional, eu ando cursando un mestrado de literatura inglesa en Compostela e ela, Nour, estuda un dobre grado aquí na Coruña. O pequeno vive coa nai e con nós. O maior xa se independizou. Ten 27 anos. Algún día volveremos. Temos familia alí. Non queda moito das nosas propiedades. Sabemos que a cidade foi destruída. Non queremos… non podemos vivir alá”.

 

 As imaxes da versión inicial foron alteradas por petición das protagonistas da reportaxe.[data da corrección: 30/03]